Jan Van der Roost 70 jaar: “Uniek dat je via muziek zoveel verschillende mensen kan raken”
JAN VAN DER ROOST 70 JAAR
“Het is uniek dat je via muziek zoveel verschillende mensen kan raken”
Er zullen weinig blaasmuzikanten zijn die nog nooit een werk van hem hebben gespeeld. De Belgische componist Jan Van der Roost is wereldwijd bekend om zijn repertoire voor harmonie- en fanfareorkesten en brassbands. Zijn oeuvre omvat zo’n honderd werken, niet alleen voor blaasorkesten maar ook voor koren, symfonieorkesten en kamerensembles. Als gastdocent en jurylid was hij actief in meer dan vijftig landen. Afgelopen zondag werd hij 70 jaar. “Ik schrijf nog elke noot met de hand.”
Wat betekent het voor jou om 70 te worden?
70 worden betekent een mijlpaal in het leven van iedereen: het is een zegen om dat te mogen en kunnen meemaken in goede gezondheid en ik hoop dat dat zo nog lang mag blijven. Ik kan het eigenlijk zélf niet geloven want ik voel me totaal niet zo ‘oud’ maar … mijn paspoort liegt niet zodat ik het moeten aanvaarden!
Is er een vroeg moment of werk waarop je besefte dat je componist wilde worden?
Mijn muzikale voorgeschiedenis is nogal ‘ongewoon’ vermits ik geen muziekschool gevolgd heb maar alleen wat ‘basislessen’ heb gekregen in de plaatselijke harmonie, gedirigeerd door mijn vader. Verder heb ik ‘al doende geleerd’ in die vereniging en speelde ik nog in een andere harmonie, een symfonieorkest en af en toe ook in een big band. Ook zong ik mee in het kerkkoor … de rest van mijn vrije tijd werd ingenomen door sport (vooral voetbal)! Pas toen ik 18 jaar was, heb ik mijn eerste échte muziekonderricht gekregen (= notenleer, dictee, muziektheorie, harmonieleer, analyse etc.). Als 16 – 17 jarige deed ik een paar eerste pogingen om iets op papier te zetten – maar dat was eerder ‘noteren wat ik op de radio of op een LP (!) hoorde’ dan zélf iets te bedenken. Tijdens mijn studiejaren aan het Leuvense Lemmensinstituut als vroege twintiger zijn mijn eerste échte bewerkingen en composities ontstaan en voelde ik dat mijn ‘roeping’ wellicht in die richting zo evolueren …
Als je geen componist was geworden, welk beroep had je dan gekozen?
Componist zijn is voor mij geen ‘beroep’ in die zin dat ik er niet van leef: ik heb mijn carrière lang les gegeven aan het Lemmensinstituut en de laatste jaren ook aan het Koninklijk Conservatorium van Antwerpen. Ik kan me mijn leven echter niet voorstellen zonder componeren (en dirigeren) zodat ik eigenlijk geen echt ‘alternatief’ kan noemen … Wanneer mijn studiekeuze niet ‘muziek’ zou geweest zijn, had ik wellicht iets met talen gekozen maar ik ben héél blij dat het uiteindelijk toch muziek is geworden!
Hoe heeft je stijl zich ontwikkeld door de jaren heen; zie je duidelijke periodes of wendingen?
Enerzijds word je uiteraard ‘rijper’ met de jaren, maar écht een stijlontwikkeling is in mijn geval niet aan de orde. Ik heb me vanaf het begin op diverse muzikale domeinen bewogen, zowel qua ‘doelgroepen’ als qua stilistiek. Hafabra-muziek beslaat ongeveer de helft van mijn oeuvre, de rest bevat koorwerken en andere vocale muziek, kamermuziek, symfonische werken, solowerken etc. Dat alles heeft ervoor gezorgd dat ik diverse ‘muzikale eieren’ kwijt kon en me via uiteenlopende ’soorten’ muziek heb kunnen uiten. Dat was al tijdens mijn studiejaren aan het conservatorium het geval, tot ongenoegen van mijn compositieleraar die mij in één bepaalde richting wou duwen. Ik ben heel blij dat ik zijn ‘goede raad’ niet heb opgevolgd en dat ik integendeel diverse paden heb bewandeld en uiteenlopende stijlen heb verkend tijdens mijn loopbaan – dat heeft me een rijkgevuld en gevarieerd leven opgeleverd.
Welke van je werken beschouw je zelf als mijlpalen en waarom?
Gezien mijn stilistische diversiteit, zijn er nogal wat ‘mijlpalen’ te noemen in die onderscheiden domeinen, maar anderzijds is het ook zo dat elk werk toch een beetje ‘uniek’ is zodat ik moeilijk kan zeggen wat ‘belangrijk’ was of is. Wél vind ik bepaalde werken compositorisch sterker en beter geslaagd dan andere, zoals bijv. ‘Per Achi’ (strijkorkest), ‘From Ancient Times’ (brass band), ‘Ostinati’ (fanfareorkest), ‘Before the Coming of the Night’ (gemengd koor), ‘Sinfonietta’ (harmonieorkest), ‘Met Annie in Toverland’ (kinderkoor en klein ensemble), ‘Euterpe’ (kamermuziek).
Zijn er dingen waarvan je spijt hebt dat je ze niet eerder hebt gedaan?
Ik heb in mijn hafabra-repertoire de laatste decennia nogal wat werken geschreven met vocale inbreng, zoals bijvoorbeeld ‘Et in terra Pax’, ‘Exodus’, ‘Er was eens…’, ‘I shall love but thee’, ‘I colori della Gioia’, ‘Eternal Questions’… etc.. en dat had ik misschien vaker kunnen (moeten?) doen. Ik vind de toevoeging van tekstuele én vocale elementen een geweldige extra-dimensie en bovendien brengt het telkens héél andere uitvoerders (en luisteraars) in contact met blaasmuziek, wat in mijn ervaring in verreweg de meeste gevallen een erg positieve uitwerking had.
Hoe zou je jezelf omschrijven buiten de muziek om?
Ik denk dat ik in de regel een eerder flexibele, empathische, optimistische, dynamische geest ben die graag met schoonheid zijn dagen vult en geniet van diverse levensgeneugten en die het geluk heeft gehad dat alles grotendeels ook te mogen beleven. Hoewel ik ontzettend veel en graag gereisd heb, is het zeker ook zo dat ik een echte familiemens ben die dan ook heel graag thuis is! Dat kan misschien wat contradictorisch overkomen maar in mijn geval is dat niet zo: ik leef gewoon graag en ik hou van het meeste wat ik op mijn pad ben tegengekomen. Verder kijk ik graag naar sport en luister ik nog steeds élke dag uren naar (klassieke) muziek: dat laatste is voor mij een onuitputtelijke bron van schoonheid en mentale/spirituele ‘vervulling’.
Welke eigenschap van jezelf heeft je het verst gebracht in je carrière – en welke zat je soms in de weg?
Naast wat ik in het vorige blokje heb verteld, ben ik nogal verbaal-communicatief, actief, sociaal, geëngageerd, ambitieus, zelfkritisch, … en geniet ik tot op heden een goede en stabiele lichamelijke en mentale gezondheid. Dat zijn allemaal eigenschappen die in mijn toch wel behoorlijk gevuld bestaan geholpen hebben om mijn muzikale talenten te ontwikkelen. Soms ben ik nogal slordig en nonchalant en op technisch vlak ben ik eerder ‘zwakbegaafd’: computernotatie systemen, bijvoorbeeld, zijn mij vreemd: ik schrijf nog elke noot met de hand! en social media interesseren mij al evenmin. Op dat vlak ben ik eerder ‘old-fashioned’. Het is maar de vraag of dat mijn ‘carrière’ in negatieve zin heeft beïnvloed. Ikzelf heb niet het gevoel dat ik daardoor iets gemist heb – maar ik kan me daar uiteraard in vergissen.
“Wél geloof ik dat alles wat waarde heeft (ooit) zal overleven of terugkeren in geval het ooit zou verdwijnen of naar de achtergrond verschoven wordt.
Welke rol speelde je gezin in je muzikale carrière?
Ik zei al dat ik een familiemens ben en dat is écht zo: zonder een stabiele thuisbasis zou ik nooit (geworden) zijn wie of wat ik momenteel ben. Dat dank ik vooral aan mijn vrouw Bernadette maar ook aan de rest van ons gezin (en in het verleden aan mijn ouders). Nu ik officieel met pensioen ben, is mijn dagdagelijks bestaan uiteraard anders dan pakweg twintig jaar geleden, maar ondanks het feit dat ik bepaalde periodes in het jaar vaak onderweg was en een vrij onregelmatig leven leidde, heb ik niet de indruk dat ons gezinsleven daar erg onder geleden heeft. Maar dat vraag je misschien beter rechtstreeks aan mijn huisgenoten.
Wat is de meest memorabele ontmoeting die je dankzij je muziek hebt gehad?
Dat ligt er aan in welke context. Via Robert Leveugle ben ik in de vroege tachtiger jaren van de vorige eeuw contact gekomen met Jan de Haan die toen net muziekuitgeverij De Haske had opgericht. Dat heeft mijn loopbaan in grote mate bepaald. In de loop der jaren heb ik nogal wat ‘grote namen’ ontmoet zoals Joaquin Rodrigo in zijn woning in Madrid, maar ook bijvoorbeeld Vladimir Ashkenazy, Yoel Levi of Pavo Järvi. Dat waren telkens zeer aangename ontmoetingen die (andermaal) illustreerden dat échte grote geesten geen kapsones nodig hebben om zichzelf te profileren.
Je hebt gewerkt in meer dan 50 landen. Bij welke cultuur of in welk land heeft de muziekbeleving de meeste indruk op je gemaakt?
Japan is voor mij zonder twijfel het meest fascinerende en bepalende land op divers gebied. de combinatie van respect, discipline, structuur, toewijding, volharding etc. leidt in vele gevallen in Japan tot soms verbijsterende resultaten. Niet dat Japanners meer begaafd zijn dan Westerse musici – lichamelijk zijn ze integendeel eerder benadeeld door hun gemiddeld kleinere gestalte – maar er gebeurt daar toch heel wat fraais en verbazingwekkends. Individueel zijn ze vaak minder vaardig dan muzikanten in onze landen, maar wat ze als orkest vaak presteren, is wel afhankelijk van wie op de bok staat, toch vaak fantastisch. In Europa zijn verreweg de meeste blaasorkesten amateur-ensembles, in bijna heel de rest van de wereld zijn dat veelal schoolorkesten. Dat maakt een behoorlijk groot verschil. Maar: ‘Elk voordeel heb z’n nadelen en elk nadeel heb z’n voordelen’, om Johan Cruyff te citeren. Japan is dus niet de hemel of het Walhalla, maar toch… ik heb er al zo ontzettend veel prachtige ervaringen mogen beleven en kijk alweer uit naar de drie geplande bezoeken in de loop van dit ‘feestjaar’! Verder hebben Aziatische landen als Taiwan, Singapore, Zuid-Korea of Thailand ook best wat te bieden maar Japan steekt toch met afstand de kroon, vind ik. Aan de andere kant van de wereld liggen Noord- en Zuid-Amerika: eveneens boeiende continenten maar gezien de enorme verschillen tussen bijvoorbeeld Canada en Venezuela (om er maar twee te noemen) op zowat alle gebied, is het moeilijk tot onmogelijk om daar een eenduidig statement over te geven. Er spelen zoveel factoren mee (ook economische, culturele, religieuze, politieke, …), maar uiteindelijk is en blijft in essentie op een zeker moment de intrinsieke kracht van muziek overal waar ik geweest ben dezelfde – of toch minstens zeer vergelijkbaar. Het is inderdaad een uniek gevoel dat je via noten, ritmes, samenklanken, klankkleuren, structuren etc. zoveel verschillende mensen waar ook ter wereld kan ‘bereiken’ of ‘raken’. Dat mijn eigen composities daar in bepaalde mate aan bijdragen, betekent voor mij een constante bron van geluk en erkenning.
Denk/hoop je dat je muziek over 50 jaar nog steeds gespeeld wordt?
Ik heb geen idee wat er met mijn muziek gaat gebeuren wanneer ik er niet meer ben. Als je overloopt wat in de muziekgeschiedenis eeuwenlang is gebeurd met grote en minder grote namen, dan besef je dat zoiets van veel factoren afhangt. Zeker in deze turbulente tijden is het moeilijk te voorspellen hoe het allemaal zal evolueren. Op zich zou ik het wel mooi vinden wanneer er iets van mijn oeuvre overblijft en overleeft, maar daar zal ik wellicht zélf weinig of niets van ondervinden! In afwachting probeer ik nog een paar jaartjes verder te werken, maar specifieke projecten die ik nog graag zou afwerken of die ik per sé zou willen realiseren heb ik niet: ik ben blij met wat ik al gepresteerd heb en wat eventueel nog tot stand komt, daar heb ik momenteel geen beeld van.
Hoe zie je de toekomst van de blaasmuziek?
Dat is moeilijk te voorspellen: er zijn zoveel factoren die meespelen. Wanneer je bedenkt hoeveel machtige en rijke beschavingen in de loop der voorbije millennia verdwenen, hoeveel moois en fraais er verloren is gegaan, hoeveel ideologieën teloor zijn gegaan of ontspoord zijn, dan durf ik geen uitspraken doen. Wél geloof ik dat alles wat waarde heeft (ooit) zal overleven of terugkeren in geval het ooit zou verdwijnen of naar de achtergrond verschoven wordt. Nagenoeg alles verandert, evolueert en past zich aan om te overleven: dat is voor de blaasmuziek niet anders. Gezien de groeiende internationale dimensie van dat medium in al zijn facetten denk dat de toekomst er niet slecht uitziet wanneer de spanningen en dreigingen in de wereld wat zouden bedaren en er weer meer ruimte en interesse komt voor schoonheid, kunst en cultuur, voor samenwerking en verstandhouding. Laat ons met deze optimistische gedachte besluiten en in een positieve toekomst geloven!
Foto: Jan Van der Roost: “Ik zou het wel mooi vinden wanneer er iets van mijn oeuvre overleeft.”

Jan Van der Roost vierde zondag zijn 70e verjaardag met een concert met het Houtlands Harmonieorkest.

Jan Van der Roost dirigeert het fanfareorkest van de Kindai University in Osaka (Japan).
Dit artikel is overgenomen uit Klankwijzer eMagazine. Wil je Klankwijzer eMagazine voortaan (gratis) in je mailbox ontvangen? Meld je aan via: tinyurl.com/KWeMagazine/
Wil je jouw concert of activiteit ook promoten met een redactioneel artikel in het eMagazine en de overige mediakanalen van Klankwijzer? Kijk voor de mogelijkheden op https://klankwijzer.nl/kwopties.
Gepubliceerd: 05 mrt 2026 - 11:30
Laatste update: 08 mrt 2026 - 11:12