Fanfare in select rijtje met heggenvlechten en de Pride
NOMINATIE
Fanfare in select rijtje met heggenvlechten en de Pride
Wat hebben het Leidens Ontzet van 1574, heggenvlechten, de fanfare, Pride Amsterdam en de woonwagencultuur met elkaar gemeen? Volgens de Raad voor Cultuur zijn het stuk voor stuk tradities die Nederland zou kunnen voordragen voor de Representatieve Lijst van het Immaterieel Cultureel Erfgoed van de Mensheid van UNESCO.
Foto: ONFK
De raad heeft deze vijf erfgoedelementen aanbevolen aan minister Letschert van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW), die uiteindelijk beslist welke traditie Nederland volgend jaar daadwerkelijk zal nomineren.
Selectie uit 32 erfgoedelementen
De vijf kandidaten zijn geselecteerd uit een lijst van 32 erfgoedelementen die volgens de raad voldoen aan de basiscriteria van UNESCO en het ministerie van OCW. Volgens de Raad voor Cultuur maakte juist de grote diversiteit van de voorstellen de keuze lastig.
Achter elk erfgoedelement staat een gemeenschap van betrokken beoefenaars die de traditie in stand houdt en verder ontwikkelt. UNESCO kijkt daarbij niet naar de omvang van de groep beoefenaars, maar naar het feit dat een traditie daadwerkelijk wordt beoefend en levend wordt gehouden.
Criteria
Bij de beoordeling hanteerde de raad verschillende criteria. Zo moet een erfgoedelement bijdragen aan een gevoel van identiteit en continuïteit, respect tonen voor mens, natuur en diversiteit en bij voorkeur een verbindende rol spelen in de samenleving. Ook het maatschappelijke draagvlak binnen de betrokken gemeenschap weegt mee. Daarnaast keek de raad naar een zekere geografische spreiding, zodat de voorgedragen elementen niet uit dezelfde regio afkomstig zijn.
Fanfaretraditie
Over de fanfare merkt de Raad voor Cultuur op dat Nederland een lange en rijke traditie kent. Fanfareorkesten combineren muzikaal vakmanschap met een sterke sociale functie, waarbij muziek maken vaak hand in hand gaat met ontmoeting en gemeenschapsvorming. De raad wijst erop dat vele beoefenaars samenwerken om de traditie levend te houden, onder meer door te investeren in de muzikale ontwikkeling van het fanfareorkest en het repertoire. Daarmee draagt de fanfare volgens het advies bij aan gemeenschapszin en culturele continuïteit in het hele land.
Tegelijkertijd benadrukt de raad dat de fanfaretraditie historisch niet strikt nationaal is ontwikkeld. Vooral in het zuiden van Nederland bestaat een duidelijke verwantschap met de fanfarecultuur in Vlaanderen. Daarom acht de raad een gezamenlijke, grensoverschrijdende nominatie met Vlaanderen logisch en wenselijk. Inmiddels zijn er vanuit Nederlands contacten gelegd met de Vlaamse amateurmuziekorganisatie VLAMO om in deze procedure gezamenlijk op te trekken.
Nederlandse UNESCO-inschrijvingen
De Raad voor Cultuur heeft geen volgorde van nominatie voorgesteld. Alle vijf de geselecteerde erfgoedelementen worden als kansrijk beschouwd, al verwacht de raad dat sommige tradities internationaal meer discussie kunnen oproepen dan andere. Nederland heeft eerder al vijf tradities succesvol op de UNESCO-lijst van immaterieel erfgoed gekregen: het ambacht van molenaar (2017), de corsocultuur (2021), de valkerij (2021), het Zomercarnaval in Rotterdam (2023) en de traditionele bevloeiing van grasland (2023). De laatste twee waren multinationale nominaties in samenwerking met andere landen. Met de mogelijke voordracht van de fanfaretraditie zou voor het eerst een brede amateurmuziekpraktijk uit Nederland op de internationale erfgoedlijst kunnen verschijnen.
Foto: Nederland kent een rijke fanfaretraditie.
Dit artikel is overgenomen uit Klankwijzer eMagazine. Wil je Klankwijzer eMagazine voortaan (gratis) in je mailbox ontvangen? Meld je aan via: tinyurl.com/KWeMagazine/
Wil je jouw concert of activiteit ook promoten met een redactioneel artikel in het eMagazine en de overige mediakanalen van Klankwijzer? Kijk voor de mogelijkheden op https://klankwijzer.nl/kwopties.
Gepubliceerd: 18 mrt 2026 - 11:04
Laatste update: 20 mrt 2026 - 14:01