Sint Caecilia's zorgen voor dilemma

Sint Caecilia's zorgen voor dilemma

Rob Goorhuis is al ruim 40 jaar een van de toonaangevende componisten in de wereld van de blaasmuziek. In een eigen idioom schrijft hij werken voor uiteenlopende bezettingen. Zijn vernieuwende impulsen voor de Nederlandse blaasmuziek hebben in hoge mate bijgedragen aan de ontwikkeling van het repertoire. Goorhuis is in binnen- en buitenland een veelgevraagd jurylid bij concoursen van blaasorkesten en koren. Voor zijn verdiensten voor de Nederlandse blaasmuziek ontving hij vele prijzen en onderscheidingen. In 2006 werd hij benoemd tot Ridder in de Orde van Oranje Nassau. Speciaal voor KNMO Klankwijzer onderhoudt hij in de rubriek Muziekmarkt een blog waarin hij vertelt over zijn werk als componist.

In een nieuwe serie blogs haalt componist Rob Goorhuis herinneringen op aan zijn samenwerking met fanfare Sint Caecilia uit Schimmert en dirigent Sef Pijpers.

Toen de fanfare van Schimmert in 1993 weer met een opdracht op de proppen kwam, stond ik voor een dilemma. De Koninklijke Fanfare St. Caecilia Hulsberg had mij namelijk eveneens benaderd met het verzoek een werk te schrijven. Het zou bestemd zijn voor hetzelfde concours in 1994. De fanfare van Hulsberg, dat slechts drie kilometer van Schimmert verwijderd ligt, was een mooie fanfare, maar deze was altijd wat meer op de achtergrond gebleven. De vereniging was toe aan een succes en dirigent Guus Erkens stimuleerde het orkest om de formule van Schimmert toe te passen. In de preambule op de opdracht werd mij te kennen gegeven dat buurman Schimmert natuurlijk een veel beter orkest was, maar dat Hulsberg ook wel eens een gooi wou doen naar de hoge ogen.

Als ik beide opdrachten zou aannemen had ik meer kans dat een werk van mij in de prijzen zou vallen. De mogelijkheid dat geen van beide zou winnen was ook niet onrealistisch. Als Schimmert Hulsberg zou verslaan was er op zich niets aan de hand. Maar als het andersom zou zijn, had ik wel een probleem. Ik besloot de gok te wagen en voor beide orkesten iets op maat te maken.

Voor St. Caecilia Schimmert schreef ik de Fantasia, een werk dat minder bekend is gebleven. Voor St. Caecilia Hulsberg maakte ik The Innocent Condemned, een kassucces. Het eerste werk was moeilijker, het tweede aansprekender.

De Fantasia is een werk op basis van een motto, een wederkerende figuur, een soort zucht, die het hele werk door steeds opnieuw opduikt. Daarin zit de beruchte 13/16 maat, waar maar weinigen raad mee weten. De leidraad voor The Innocent Condemned was het verhaal over de bokkenrijders, die het zuiden van Limburg onveilig maakten. Zoals in veel streken, waar van tijd tot tijd mistflarden over het land hangen, zijn er ook in het zuiden van Limburg volksverhalen ontstaan over geesten, die onheil brachten. In de 18de eeuw maakten roverbendes misbruik van het volksgeloof en pleegden zij nachtelijke overvallen en inbraken. Hiervan wordt in 1779 gewag gemaakt in het boek ‘Oorzaeke, bewys en ontdekkinge van een goddelooze bezwoorne bende nagtdieven en knevelaers binnen de Landen van Overmaeze en aenpalende landstreeken’, geschreven door pastoor A. Daniels uit Schaesberg. De angst voor de bokkenrijders zat er blijkbaar goed in, want de pastoor schreef het boek onder het pseudoniem S.J.P. Sleinada. Ik hoop voor hem dat de bokkenrijders deze naam nooit vice versa hebben gelezen.

In het symfonisch gedicht The Innocent Condemned wordt verslag gedaan van de gruwelijkheid van de overvallen, maar ook van het verdriet en het onrecht bij de veroordelingen. Veelal werd in die tijd een bekentenis verkregen door marteling. Vele onschuldigen werden zo veroordeeld en de straffen waren niet mis. Ongeveer 90% kreeg de doodstraf en werd na openbare bespotting aan de galg gebracht.

Beide orkesten waren blij met hun werk. Schimmert werd Limburgs kampioen en Hulsberg werd nipt tweede in een sterk deelnemersveld. Zij waren nog nooit zo hoog geëindigd. Er deden maar liefst zes topfanfares mee. Ik was gelukkig!

Overigens zat bij St. Caecilia Hulsberg op de sopraansaxofoon een leuk klein meisje dat ik veel later tegen zou komen als internationaal bekende zangeres, de sopraan Fenna Ograjensek.

Een jaar later werd door Schimmert weer aan het landskampioenschap in Etten-Leur deelgenomen. Ook dat lukte en de titel werd opnieuw meegenomen naar Zuid-Limburg. Dit was de derde keer op rij dat het mij gelukt was om voor hen een kampioenswerk te schrijven.

Rob Goorhuis

Gepubliceerd: 12 APR 2021 - 15:37
Laatste update: 27 JUL 2021 - 16:23